یادداشت | رضا سفید، عضو هیئتمدیره اتحادیه صنف رایانه کلانشهر اهواز
بازار تجهیزات دیجیتال در ایران طی سالهای اخیر با افزایش مداوم قیمتها مواجه بوده است. گرانی لپتاپ، رایانه، هارددیسک، SSD، حافظه RAM، کارت گرافیک، فلش مموری و سایر لوازم جانبی، این پرسش را برای بسیاری از مصرفکنندگان ایجاد کرده که دلیل این افزایش قیمت چیست و آیا تنها نرخ ارز عامل این وضعیت است؟
واقعیت آن است که گرانی کالاهای حوزه فناوری اطلاعات، حاصل مجموعهای از عوامل اقتصادی، تجاری و بینالمللی است و نمیتوان آن را صرفاً به یک متغیر محدود کرد. هرچند نوسانات نرخ ارز مهمترین عامل اثرگذار بر بازار محسوب میشود، اما این تنها بخشی از واقعیت است.
از آنجا که بخش عمده تجهیزات دیجیتال مورد نیاز کشور از طریق واردات تأمین میشود، هرگونه تغییر در نرخ ارز، مستقیماً بر هزینه تأمین کالا تأثیر میگذارد. حتی کالاهایی که پیش از افزایش نرخ ارز وارد کشور شدهاند نیز معمولاً بر مبنای هزینه جایگزینی قیمتگذاری میشوند؛ زیرا واردکننده یا فروشنده برای تأمین مجدد همان کالا ناچار است آن را با هزینههای جدید خریداری کند.
در کنار نرخ ارز، هزینههای حملونقل بینالمللی، بیمه، ترخیص کالا، حقوق و عوارض گمرکی، انبارداری و سایر هزینههای مرتبط با واردات نیز در سالهای اخیر افزایش یافته است. طبیعی است که این هزینهها در نهایت بر قیمت مصرفکننده اثرگذار باشند.
عامل دیگری که نباید از آن غافل شد، تحریمها و محدودیتهای بانکی و تجاری است. دشواری در نقلوانتقال مالی و واردات مستقیم بسیاری از برندهای معتبر، باعث شده کالاها از مسیرهای غیرمستقیم و با واسطههای متعدد وارد کشور شوند؛ موضوعی که هزینه نهایی تأمین کالا را افزایش میدهد.
از سوی دیگر، بازار جهانی نیز در سالهای اخیر با افزایش قیمت برخی قطعات مواجه بوده است. رشد تقاضا برای تراشهها، حافظهها و تجهیزات پردازشی، بهویژه با توسعه هوش مصنوعی و فناوریهای نوین، موجب افزایش قیمت جهانی برخی محصولات شده و این موضوع بر بازار ایران نیز بیتأثیر نبوده است.
همچنین نباید نقش تورم داخلی و افزایش هزینههای کسبوکار را نادیده گرفت. افزایش هزینه اجاره واحدهای صنفی، حقوق کارکنان، حملونقل، انبارداری و سایر هزینههای جاری، موجب شده قیمت تمامشده کالاها نسبت به گذشته افزایش یابد.
در برخی مقاطع نیز کاهش واردات یا محدود شدن موجودی برخی مدلها باعث برهم خوردن تعادل عرضه و تقاضا شده و افزایش قیمتها را به دنبال داشته است؛ اتفاقی که بهویژه در مورد کالاهای پرتقاضا یا مدلهایی که تولید آنها متوقف شده، بیشتر مشاهده میشود.
در چنین شرایطی، انتظار کاهش قیمت تنها با اتکا به یک عامل، انتظار واقعبینانهای نیست. ثبات اقتصادی، کاهش نوسانات ارزی، تسهیل فرآیند واردات و بهبود شرایط تجارت خارجی میتواند به آرامش بازار تجهیزات دیجیتال کمک کند.
در نهایت، توصیه میشود خریداران هنگام انتخاب کالا، علاوه بر قیمت، به اصالت محصول، گارانتی معتبر، خدمات پس از فروش و تناسب کالا با نیاز واقعی خود توجه داشته باشند؛ چرا که یک خرید آگاهانه، در شرایط اقتصادی امروز، اهمیت بیشتری از گذشته پیدا کرده است.
اتحادیه صنف رایانه کلانشهر اهواز
https://itahwaz.ir/rha/